Deze website gebruikt cookies. Cookies zijn kleine tekstbestanden die we op uw computer plaatsen om uw gebruiksgemak op onze website te verbeteren. We gebruiken sessie cookies en permanente cookies. Dat doen we om uw voorkeurinstellingen te onthouden en om te weten dat u akkoord ging met het gebruik van cookies. Derden op onze website gebruiken mogelijk ook tracking en nog andere cookies. Klik hier voor ons volledig cookiebeleid en meer info over cookies.
Ik ga akkoord met cookies

Algemeen

Klimaat

Oudere artikelen

Armoede is ...

Ik maak hieronder eerst een onderscheid tussen materiële en immateriële armoede. Vervolgens deel ik de materiële armoede nog eens op in absolute armoede en relatieve armoede. Zonder te beweren dat de derde wereld geen immateriële armoede kent stel ik wel dat immateriële armoede er in het biezonder voor de vierde wereld nog eens bovenop komt. Anderzijds staat daar wel tegenover dat de materiële armoede in de derde wereld in de meeste gevallen schrijnender zal zijn dan die van de vierde wereld.

Materiële armoede en immateriële armoede.

De materiële armoede kom ik later op terug. Maar met de immateriële armoede doel ik op het sociologisch effect dat nog eens komt bovenop de materiële armoede. We zouden dit ook de marginaliteit kunnen noemen maar dan wil ik dat woord hier eigenlijk wel gebruiken in de oorspronkelijke en letterlijke betekenis ervan en dus zonder de negatieve connotatie erbij. Marginaal betekent letterlijk in de marge. Wat ik dan immateriële armoede noem is de mate waarin armoede een individu aan de rand van de maatschappij of zelfs erbuiten plaatst en de sociale en psychosociale implicaties daarvan.

In de derde wereld, waar een meerderheid van de mensen arm is plaatst armoede niet of nauwelijk aan de rand. In de vierde wereld echter, in de welvarende landen, behoor je tot een minderheid. Hoe rijker het land hoe marginaler haar vierde wereld zal zijn. Des te groter dus deze immateriële armoede zal zijn.

De manier waarop iemand zijn eigen marginaliteit ervaart is erg verschillend en persoonlijk. De ene kan er beter mee om dan de andere. Er zijn er die eraan wennen en er zijn er die er nooit aan zullen wennen. En er zijn er wellicht ook die er niet buiten zouden kunnen wennen.

Een mens kan zich ook om allerlei redenen in de marge bevinden en al naargelang hoeft dit niet altijd om iets negatiefs te gaan. Men kan bvb. een rechtse zijn in een linkse maatschappij of omgekeerd. Of men kan een protestant zijn in een overwegend katholiek land of omgekeerd. De Amish in de USA leven buiten de Amerikaanse maatschappij, of aan de rand ervan. Ze kiezen dit zelf. Ze zien zichzelf niet als marginalen in de negatieve zin van het woord. Maar in de letterlijke betekenis van het woord zijn ze het wel.

Om nog verder door te dringen tot de oorspronkelijke betekenis van het woord ga ik de superrijken ook even marginalen noemen. Ook zij zijn een minderheid. Of rocksterren bvb. daar zijn er ook geen 300 miljoen van. Zij zijn ook randgevallen, hebben ook een eigen subcultuur waarin ze zich afzonderen of afgezonderd worden. Het kunstenaarsmilieu is ook zoiets. Het afzonderen wordt door dergelijke groepen eerder opzettelijk gedaan. Ze zullen zich dan ook liever als exclusief zien dan als marginaal. En dat omdat exclusief een meer positieve connotatie heeft natuurlijk. Neutraler zou wellicht zijn om te zeggen dat al deze groepen op één of andere manier anders zijn dan de meerderheid. Ze zijn een of behoren tot een culturele minderheid. We noemen zoiets ook een cult of anders ook wel subcultuur.

Tot zo een minderheid behoren is dus een cultureel gegeven. Maar wat bijna alle minderheden betreft is het een eigen keuze om tot die minderheid te behoren of zeker toch om erbij te blijven en al naargelang de cultuur van de omgeving het bepaald met de negatieve of positieve of gemengde aspecten erbij. Niemand verplicht mij bvb. om een protestant te zijn tussen overwegend katholieke mensen. Talloze joden gingen in het verleden op in hun omgeving in diaspora en verlieten als dusdanig het jodendom. Hun nakomelingen weten nu niet eens meer dat ze een joodse afkomst hebben.

Kenmerkend voor al deze minderheden is dat ze een eigen andere cultuur hebben. Deze gemeenschappelijke cultuur bindt hen, geeft samenhorigheidsgevoel en maakt het leven draaglijker voor het individu zelfs indien dergelijke minderheid binnen een maatschappij als ongewenst wordt beschouwd. Het behoren tot de minderheidsgroep compenseert zeg maar het behoren tot de meerderheid en elke dergelijke minderheidsgroep heeft een sociaal weefsel dat eveneens fungeert als sociaal vangnet.

Wat de vierde wereld betreft is dit echter totaal niet het geval ! Er is namelijk geen vierde wereld cultuur, er is niets dat specifiek bindt. Er is geen eigen taal of jargon en er zijn binnen de vierde wereld even grote culturele en andere verschillen tussen de mensen onderling als daarbuiten. Vierde wereld is een abstracte term om een groep mensen te beschrijven die in wezen geen groep zijn en niets meer met elkaar te maken hebben dan anderen, behalve dan dat ze weinig geld hebben. Het woord vierde wereld wekt de indruk dat we met een subcultuur te maken hebben maar die indruk is dus fout en ik heb dit in het verleden ook lang over het hoofd gezien.

Los daarvan kunnen mensen uit de vierde wereld al of niet deel uitmaken van nog een andere minderheid. Het Antwerpse jodenkwartier bvb. heeft nogal wat armen. Moet je nu zeggen dat een deel van de Antwerpse vierde wereld joods is ? Of moet je zeggen dat de joodse gemeenschap in Antwerpen een eigen vierde wereld heeft ? Het behoren tot een andere minderheid zal in de meeste gevallen ook een meerwaarde betekenen voor iemand uit de vierde wereld t.o.v. een ander die niet tot zo'n minderheid behoord. Zo heb ik begrepen dat de joodse vierde wereld bvb. nogal op spontane steun kan rekenen vanuit de joodse gemeenschap. Een christene die tot een kerkgemeenschap behoord zal daarlangs wellicht ook makkelijker al eens een deur vinden om in de hoogste nood bij te kunnen aankloppen. Iemand van jouw subcultuur kan jouw misschien aan een job helpen. Echt marginaal wordt het dus als je tot niets behoord en dit is vooral voor nogal wat mensen uit onze eigen autochtone vierde wereld het geval. Dat onze eigen cultuur in verval is en derhalve ons sociaal weefsel beschadigd, is daar bovendien niet vreemd aan.

Last but not least dan is het zo dat ondanks dat de vierde wereld niets cultureels heeft dat hen bindt zij door de meerderheid toch vaak behandelt worden als een ongewenste minderheid en als zouden ze wel een subcultuur zijn. Dit is niet zozeer iets expliciets maar veeleer iets impliciets en niet zozeer iets dat altijd bewust gebeurt maar vaker onbewust. We leven in een materiälistiche wereld en alles draait rond geld. Armen zijn dan zodoende een soort van ketters die de geldgoden tarten of in de perceptie arm zijn omdat ze zulks gedaan hebben. Het moet wel gezegd worden dat dit vooral de laatste tien jaar sterk verbeterd is. Maar volgens mij komt dit omdat onze vierde wereld groter wordt en dus minder minderheid en minder marginaal en wat meer zoals in de derde wereld. We leven nog niet terug in een derde wereld land maar toch wil ik er nog even op gewezen hebben dat we daar wel naar onderweg zijn. Volgens het algemeen verslag van de armoede van 1994 neemt de armoede terug toe. En ondanks dat verslag en alle beloftes en ambities van politici en overheden is dat tij tot nu toe absoluut niet gekeerd. Wel integendeel is het aantal mensen in armoede nu 25 jaar later alleen maar nog fors toegenomen en met drastische klimaatmaatregelen in het verschiet houd ik persoonlijk mijn hart vast voor het komende decennium!

Absolute armoede én relatieve armoede.

Binnen de materiële armoede dan moeten we ook nog eens een onderscheid maken tussen absolute armoede en relatieve armoede. De twee lopen vrijwel altijd door elkaar. Niemand is enkel absoluut arm of enkel relatief arm.

Iemand kan te weinig eten hebben en dus onvoldoende calorieën en is dus absoluut arm. Hij of zij heeft objectief en meetbaar te weinig van een basisbehoefte. Iemand kan ook onvoldoende geld hebben om de kinderen mee op schoolreis te laten gaan. Die kinderen gaan dat wel overleven. Maar leuk is anders als er een al te grote materiële kloof gaapt tussen uw kinderen en de andere kinderen en u dus t.o.v. de andere ouders arm bent. De maatschappij creëert ook veel nieuwe behoeften. Maar daar kunnen de armen doorgaans het minste aan doen en ze moeten maar zien erin mee te kunnen. Neem nu bvb. een PC of een GSM. Je gaat niet dood als je geen GSM hebt maar ga maar eens soliciteren en laat een potentiele werkgever maar eens verstaan dat je niet "op de normale manier" bereikbaar bent. Een GSM is intussen wellicht een slecht voorbeeld geworden omdat tegenwoordig zelfs de allerarmsten in de derde wereld toegang hebben tot een GSM. Zorgen dat alle mensen datgene wat zij graag verkopen wel kunnen hebben dat lukt de globalisten eigenaardig genoeg probleemloos.

Veel zaken sta je ook totaal niet bij stil tot je het zelf meemaakt. Zo zat ik eens te klooien met een solicitatie doordat mijn met de gratis Open Office gemaakte C.V. er totaal anders en eerder belabberd uitzag als die met Office werd opengedaan door de ontvanger. Ik heb geen geld voor Office en zou er ook geen geld aan uitgeven moest ik het hebben want ik wil die afzetter die dat verkoopt niet mee nog rijker maken dan hij al is.

Ben ik nu een arme sukkelaar omdat ik geen Office heb ? Bill Gates zou wel willen dat ik mij zo voelde ja maar zijn zin krijgt hij natuurlijk niet. Hij kan zijn Office steken waar de zon niet schijnt haha. Maar het kan iemand dus wel benadelen bij solicitaties bvb. En die benadeling kan het verschil dan maken tussen geen job of wel een job en dus tussen armoede of geen armoede. Een mooi voorbeeld van een maatschappelijk gecreëerde behoefte die er geen zou moeten zijn maar er wel één is omdat ze op één of andere manier cultureel tot stand kwam. En zo zijn er velen en komen er steeds meer en meer bij naarmate onze cultuur technologischer evolueert. Wellicht was er ooit een moment waarop inkt niet iets was dat iedereen zich zomaar vanzelfsprekend kon permitteren. Nu is dat dan Office. Wat zal het binnen 20 jaar zijn ? Ik hoop trouwens dat niemand hier een pleidooi in ziet om voor alle armen op kosten van de belastingbetaler een Office te gaan kopen bij die afzetter.

De armoedegrens.

Wie een poging doet om de armoedegrens in een inkomencijfer te gieten en de terugkoppeling maakt naar het terrein zal al gauw merken dat we het hebben over iets dat te complex is om zich zomaar in een universeel toepasbaar cijfer te laten gieten. Persoonlijk ben ik geneigd om wat alleenstaanden betreft dan, iedereen die een inkomen heeft dat lager is dan het officiële minimumloon als arm te beschouwen. Maar ! Dat kan hooguit dienen als een indicatieve eerste richtlijn die verder best omzichtig gehanteerd wordt.

Iemand die bvb. alimentatie of andere schulden moet betalen kan met een nettoloon van 2000 euro per maand nog altijd arm zijn. Anderzijds kan iemand met een leefloon van om en bij de 900 euro per maand op het einde van de maand nog iets overhouden. Bijvoorbeeld wanneer hij eigenaar is van een eigen woonst of een sociale woning heeft waarvoor hij slechts een zeer lage huur hoeft te betalen. De mythe van de hangmatten klopt in de meeste gevallen zeker niet. Als we bijvoorbeeld uitgaan van een huurprijs van 500 euro per maand op de private huurmarkt ( en dan zijn we nog heel voorzichtig ) dan moet het duidelijk zijn dat men met 900 per maand slechts met de grootste moeite zal kunnen rondkomen en dat die hangmat dan toch niet zo erg lekker zal liggen. Komen daar dan nog wat schulden bij, medische kosten, alimentatie of andere zaken dan wordt het al snel een uitzichtloze situatie.

Het is dan ook zinvoller om uit te gaan van iemands leefgeld. Over het precieze bedrag kan men weer discussiëren maar laten we nu bvb. stellen dat iemand die minder dan 400 euro per maand overhoudt na betaling van al zijn noodzakelijke vaste kosten arm is. Door inflatie stijgt dat bedrag trouwens. 15 Jaar geleden was 400 euro leefgeld zeker nog genoeg. Dat meer mensen arm worden heeft dus ook veel te maken met inflatie.

Toch blijft een armoedegrens ook dan nog altijd moeilijk vast af te bakenen. Want neem nu bvb. een auto. Vreet algauw minimaal 100 euro per maand om rollend te houden. Wat is een noodzakelijke vaste kost ? Als je in de stad woont lijkt een auto me geen noodzakelijk iets. Woon je afgelegen op de boerenbuiten in Frankrijk ofzo daarentegen ... En wat als je invalide bent of door ouderdom slechter te been ?

Armoedecijfers-en statistiek

Ik wil zeker niet beweren dat deze nutteloos zijn en ik gebruik ze zelf ook regelmatig maar het bovenstaande zou duidelijk moeten maken dat ook deze slechts indicatief gehanteerd kunnen worden en vooral sterk zijn in het weergeven van maatschappelijke tendenzen. Het is onmogelijk om met al de besproken factoren en verschillen rekening te houden. Statistiek is nooit exacte wetenschap en zolang we daar rekening mee houden kunnen politici ze moeilijker gebruiken om percepties op te werpen die niet met de realiteit overeenstemmen.

Thierry J. Wlazlak

Net wanneer u onlinedating had opgegeven ...

Afbeelding

Datinggala.com

Allerlei

Survivalisme

English

In de kijker